Karadağ ve Bar Limanı üzerinden mal transiti

Güncellendi: 14.11.2026

Bar Limanı’na gelen pek çok mal Karadağ’da kalmaz. Kamyonla veya trenle, başka bir ülkedeki alıcıya doğru yoluna devam eder. Bu tür malların Karadağ’da gümrüklenmesi gerekmez. Gümrük gözetimi altında transit olarak taşınır; gümrük vergisi ve KDV ancak varış ülkesinde ödenir. Bu rehberde adımların sırasını ve hazırlanması gerekenleri bulacaksınız.

1. Transit nedir

Transit, yabancı malların Karadağ’da gümrük vergisi ve KDV ödenmeden Karadağ topraklarından geçtiği bir gümrük rejimidir. Mal, gümrük gözetimi altında, belirlenen güzergâhta ve gümrüğün belirlediği süre içinde, hareket gümrük idaresinden varış gümrük idaresine taşınır. Vergiler, malın serbest dolaşıma sokulduğu ülkede hesaplanır ve ödenir.

Bu süre boyunca gümrük, mal varmazsa vergilerin ödeneceğine dair bir güvenceye sahip olmalıdır. Bu nedenle transit için teminat verilir.

2. 1 Kasım 2025’te neler değişti

1 Kasım 2025’ten itibaren Karadağ, Ortak Transit Rejimine İlişkin Sözleşme‘ye ve Eşya Ticaretinde Formalitelerin Basitleştirilmesine İlişkin Sözleşme‘ye taraftır. Bu şu anlama gelir:

• Tek bir transit beyannamesi Bar’dan varış yerine kadar geçerlidir. Örneğin Sırbistan’a veya bir Avrupa Birliği ülkesine giden mal için her sınırda yeni bir transit beyannamesi gerekmez.
• Beyanname elektronik olarak, NCTS sisteminde verilir; bu sistem Avrupa Birliği, EFTA ülkeleri, Birleşik Krallık, Sırbistan, Kuzey Makedonya, Türkiye, Ukrayna, Gürcistan, Moldova ve diğer taraf ülkelerin kullandığı sistemin aynısıdır.
• Sınır kapılarında yalnızca kontrol yapılır; malın beyannameye uygun şekilde geçip geçmediğine bakılır, yeni bir işlem başlatılmaz.

Sırbistan ve Avrupa Birliği’ndeki alıcılar için bu, daha az evrak ve sınırda daha az bekleme demektir; böylece Bar Limanı onların malları için daha kolay bir giriş noktası hâline gelir.

3. Bar Limanı’ndan transit nasıl işler

1. Mal limana ulaşır ve yoluna devam etmeyi beklerken gümrük gözetimi altında bulunur.
2. NCTS üzerinden transit beyannamesi verilir; beyanname hareket gümrük idaresine sunulur. Yabancı mallar için bu, T1 rejimidir.
3. Teminat verilir; bu teminat söz konusu sevkiyatın vergilerini karşılar.
4. Gümrük beyannameyi kabul eder ve ona bir numara (MRN) verir. Malla birlikte bu numarayı taşıyan transit refakat belgesi gider.
5. Gümrük süreyi ve gerektiğinde güzergâhı belirler ve kamyona, konteynere veya vagona gümrük mühürleri takar.
6. Mal, alıcının ülkesindeki varış gümrük idaresine gider ve orada süresi içinde sunulur.
7. Varış gümrük idaresi varışı onaylar, hareket gümrük idaresi rejimi sonlandırır ve teminat sonraki sevkiyatlar için serbest kalır.

Bundan sonra alıcı malı kendi ülkesinde, o ülkenin mevzuatına göre gümrükler.

4. Teminat

• Teminat vergileri karşılar, yani mal Karadağ’da kalsaydı ödenecek tutarları. Tek bir sevkiyat için münferit teminat veya birden çok sevkiyat için kapsamlı teminat olabilir.
• Teminatlar elektronik ortamda tutulur, Gümrük İdaresi’nin “Garancije” uygulamasında.
• Ortak transit için kapsamlı teminatı zaten bulunan firmalar, başka bir ülkede verilmiş bu teminata, Karadağ üzerinden transitte de geçerli olması için Karadağ’ı (“ME” kodu) eklemelidir.
• Transit rejiminde sorumluluk asıl sorumluya aittir. Asıl sorumlu, malı varış gümrük idaresine süresi içinde ve mühürleri sağlam şekilde sunmak zorundadır.

Kendi teminatınız yoksa malın gelişinden önce bize ulaşın; teminatın nasıl sağlanacağını birlikte kararlaştıralım.

5. Hazırlanması gereken belgeler

• Ticari fatura ve çeki listesi: mal tanımı, miktar, değer, koli sayısı, brüt ve net ağırlık.
• Konşimento (Bill of Lading), yolun deniz kısmı için.
• Yolun devamı için taşıma belgesi: kamyon için CMR taşıma senedi veya tren için demiryolu taşıma senedi.
• Gönderilene ve varış gümrük idaresine ilişkin bilgiler (alıcının ülkesinde).
• Özel izinler, mal gerektiriyorsa; örneğin denetime tabi mallar için.

İthalatta olduğu gibi, fatura, çeki listesi ve konşimentodaki rakamlar birbirini tutmalıdır. Belgeleri gemi gelmeden önce kontrol ediyoruz.

6. Transit yolunda gitmezse ne olur

• Mal süresi içinde varmazsa, mühürler hasar görürse veya mal varış gümrük idaresine sunulmazsa rejim sonlandırılmaz.
• Bu durumda Karadağ gümrüğü gümrük borcunu hesaplayabilir ve bunu teminattan tahsil edebilir.
• Bu nedenle taşıyıcının süreyi ve güzergâhı bilmesi ve yolda yaşanan her gecikmeyi, arızayı veya kazayı hemen bildirmesi önemlidir.

7. Diğer ülkeler, TIR ve yaptırımlar

• Ortak transitte yer almayan ülkeler için işlem, güzergâha ve o ülkenin mevzuatına bağlıdır. Bu tür her güzergâh için teklif vermeden önce koşulları kontrol ederiz.
• TIR karnesi. Karadağ 2006’dan beri TIR Sözleşmesi’ne taraftır. TIR karnesi, ortak transit dışındaki ülkeler de dahil olmak üzere birden çok ülkeden geçen karayolu taşımacılığında kullanılır.
• Yaptırımlar. Kısıtlayıcı tedbirlere tabi mallar Karadağ üzerinden transit geçemez. Rusya, Belarus ve tedbir uygulanan diğer ülkelerden mallar ve taraflar söz konusu olduğunda, Kısıtlayıcı Tedbirler Kanunu (Karadağ Resmî Gazetesi sayı 119/24) uyarınca taşımadan önce malı ve tüm katılımcıları kontrol ederiz.

Bu metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye değildir. Mevzuat değişir; belirli bir mal için her zaman yürürlükteki kuralları ve tarifeyi kontrol ederiz.