Lityum piller nasıl taşınır ve gümrüklenir

Güncellendi: 13.11.2026

Bugün neredeyse tüm elektronik cihazlarda lityum pil bulunur. Bu yüzden birçok alıcı, malın tehlikeli madde olarak, pahalı bir beyan, ek ücret ve Çin’de ayrıca ücretlendirilen belgelerle gönderilmesi gerektiğini düşünür. Çoğu mal için bu doğru değildir. Deniz taşımacılığında küçük lityum piller için basitleştirilmiş kurallar vardır. Mal bu kurallara uyuyorsa parsiyel (grupaj) konteynerde sıradan yük olarak, tamamen yasal şekilde taşınır. Bu rehberde bu kuralları ve mal yola çıkmadan önce bunları nasıl kontrol ettiğimizi bulacaksınız.

1. Hangi piller küçük sayılır

Tehlikeli yüklerin deniz yoluyla taşınması Uluslararası Denizcilik Tehlikeli Yükler Kodu (IMDG Kodu) ile düzenlenir. 1 Ocak 2026’dan itibaren bu kodun 42-24 değişikliği zorunludur. Bu koddaki özel hüküm 188, tablodaki sınırları aşmayan küçük hücreleri ve pilleri tehlikeli yük kurallarının neredeyse tamamından muaf tutar:

Watt-saat (Wh) cinsinden enerji değeri genellikle pilin üzerinde yazılıdır. Yazılı değilse şöyle hesaplanır: gerilim (V) çarpı kapasite (Ah). Örneğin 10.000 mAh ve 3,7 V’luk bir powerbank 3,7 × 10 = 37 Wh’tir. Dizüstü bilgisayar pilleri çoğunlukla 40 ile 99 Wh arasındadır, telefon pilleri ise 20 Wh’in altındadır.

2. Malın karşılaması gereken koşullar

Pilin küçük olması yeterli değildir. Özel hüküm 188 yalnızca şu koşullar da sağlandığında geçerlidir:

• UN38.3 testi. Hücre ve pil tipi öngörülen güvenlik testinden geçmiştir. Üretici bu testin özetine (test summary) sahip olmalı ve incelemeye sunmalıdır.
• Kısa devreye karşı koruma. Kutuplar korunmuştur ve pil başka pillere veya metale temas etmemelidir.
• Cihazın kendiliğinden açılması taşıma sırasında önlenmelidir.
• Sağlam ambalaj. Cihaza takılı olmayan piller, koli 1,2 m yükseklikten düşmeye hasarsız dayanacak şekilde paketlenir.
• Koli başına en fazla 30 kg brüt, yalnızca pil gönderildiğinde. Cihaza takılı veya cihazla birlikte ambalajlanmış pillerde bu sınır geçerli değildir.
• Lityum pil işareti çoğu durumda kolinin üzerinde bulunmalıdır. Örneğin yalnızca düğme pil takılı cihazları içeren koliler bunun istisnasıdır.

Powerbank cihaz değil, pil sayılır. Bu nedenle onun için koli başına 30 kg sınırı ve pil ambalaj kuralları geçerlidir.

3. Hangi belgeler gerekir, hangileri gerekmez

Gerekenler:

• her mal için olduğu gibi ticari fatura ve çeki listesi;
• üreticiden UN38.3 test özeti. Tedarikçide bulunur ya da tedarikçi bunu pil üreticisinden alır; ayrıca ücretlendirilmez;
• fatura veya test özetinden anlaşılmıyorsa pilin enerji değeri (Wh) ya da lityum miktarı (g).

Özel hüküm 188’e uyan mallar için deniz taşımacılığı kuralları şunları istemez:

• tehlikeli madde beyanı (Dangerous Goods Declaration) ve sınıf 9 işaretleri;
• güvenlik bilgi formu (MSDS veya SDS). Birçok tedarikçi bunu gönderir, ancak IMDG Kodu bunu şart koşmaz;
• Çin’deki acentelerin sıklıkla ücret aldığı özel “güvenli taşıma” belgeleri.

Tedarikçi veya Çin’deki acente böyle bir belge ya da “tehlikeli madde” için ek ücret isterse, ödeme yapmadan önce bize haber verin. Malın gerçekten tehlikeli madde sayılıp sayılmadığını kontrol ederiz.

4. Neler sıradan yük olarak taşınamaz

Bazı mallar özel hüküm 188’e uymaz ve beyan, öngörülen ambalaj ve işaretlerle sınıf 9 tehlikeli madde olarak taşınmalıdır:

• 100 Wh’in üzerindeki lityum-iyon piller: elektrikli bisiklet ve scooter pilleri, taşınabilir güç istasyonları, güneş enerjisi sistemleri için piller;
• brüt 30 kg’dan ağır kolilerde tek başına gönderilen piller;
• UN38.3 test özeti olmayan piller, örneğin prototipler ve test edilmemiş mallar;
• hasarlı, arızalı veya geri çağrılmış piller ve geri dönüşüme gönderilen piller. Bunlar için özellikle sıkı kurallar geçerlidir, bazılarının taşınması ise tamamen yasaktır.

Bu tür malları da ayrı bir teklifle organize ediyoruz. Bizim yapmadığımız ve kimsenin yapmaması gereken şey, tehlikeli maddeyi sıradan yük olarak teslim etmektir. Bunu Karadağ Tehlikeli Maddelerin Taşınması Kanunu (Karadağ Resmî Gazetesi sayı 33/14, 13/18 ve 89/25) yasaklar; aynı yasaklar Çin’de ve gemide de geçerlidir. Beyan edilmemiş piller, gemi yangınlarının sık görülen bir nedenidir. Mal alıkonulabilir; masrafları ve cezaları gönderici üstlenir.

5. Neden hava yolu değil de deniz yolu

Hava taşımacılığında kurallar daha sıkıdır. Tek başına gönderilen lityum-iyon piller yalnızca kargo uçağıyla ve en fazla %30 şarjlı olarak uçabilir. 1 Ocak 2026’dan itibaren aynı şarj sınırı cihazla birlikte ambalajlanmış piller için de geçerlidir. Bu nedenle Çin’den gelen büyük miktarlardaki elektronik için Bar’a parsiyel konteyner çoğu zaman hem en ucuz hem de en basit çözümdür.

6. Bar’da gümrükleme

Piller diğer mallar gibi gümrüklenir: gümrük kıymeti, tarifeye göre gümrük vergisi ve %21 KDV. Tarife pozisyonu mala göre değişir:

• tek başına lityum-iyon piller (akümülatörler) 8507 60 pozisyonunda yer alır;
• şarj edilemeyen lityum piller 8506 50 pozisyonunda yer alır;
• pili takılı bir cihaz, cihaz olarak sınıflandırılır; örneğin akıllı telefon 8517 13 pozisyonunda yer alır.

Tam pozisyonun gümrük vergisi oranını, Karadağ’ın 2026 yılı Gümrük Tarifesi Kararnamesi‘ne (Karadağ Resmî Gazetesi sayı 157/25) göre TARIC CG‘de (taric.carina.co.me) görebilirsiniz. Özel hüküm 188’e uyan mallar Bar’dan deponuza sıradan bir kamyonla gider, çünkü ADR kapsamındaki karayolu taşımacılığında da aynı kolaylık geçerlidir.

7. Siparişten önce tedarikçiden neler istemelisiniz

1. Her pil türü için UN38.3 test özeti.
2. Her ürün için pilin Wh cinsinden enerji değeri (veya g cinsinden lityum miktarı).
3. Pillerin cihaza takılı mı, cihazla birlikte mi ambalajlandığı, yoksa tek başına mı gönderildiği.
4. Varsa, yalnızca pil içeren kolilerin brüt ağırlığı.
5. Pillerin yeni ve hasarsız olduğuna dair teyit.

Bu bilgileri fatura ve çeki listesiyle birlikte bize gönderin. Rezervasyondan önce malın özel hüküm 188’e uyup uymadığını kontrol eder, nasıl gideceğini ve ne kadara mal olacağını önceden size bildiririz.

Bu metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye değildir. Mevzuat değişir; belirli bir mal için her zaman yürürlükteki kuralları ve tarifeyi kontrol ederiz.