Karadağ’a ithalatta Incoterms: EXW, FOB, CIF, DAP ve diğerleri

Güncellendi: 14.11.2026

Teslim şekli (Incoterms), faturadaki kısa bir ibaredir; örneğin FOB Shanghai veya CIF Bar. Taşımayı kimin düzenleyip ödeyeceği, yoldaki riski kimin taşıyacağı ve sonunda ne kadar gümrük vergisi ve KDV ödeyeceğiniz buna bağlıdır. Yanlış seçilmiş bir teslim şekli, plansız masrafların sık görülen bir nedenidir. Bu rehberde alıcının sipariş vermeden önce bilmesi gerekenleri bulacaksınız.

1. Incoterms neyi düzenler, neyi düzenlemez

Incoterms, Milletlerarası Ticaret Odası’nın (ICC) kurallarıdır. Geçerli sürüm Incoterms 2020‘dir ve 11 kural içerir. Bu kurallar şunları düzenler:

• taşımayı kimin düzenleyip ödeyeceği ve hangi yere kadar;
• malın hasar veya kayıp riskinin satıcıdan alıcıya nerede geçtiği;
• ihracat gümrüklemesini kimin, ithalat gümrüklemesini kimin yapacağı.

Incoterms mülkiyetin devrini, ödeme şeklini ve fiyatı düzenlemez. Bunlar sözleşmeyle kararlaştırılır. Teslim şeklinin yanında her zaman yer de belirtilmelidir; örneğin “FOB Ningbo, Incoterms 2020”.

2. Her türlü taşıma için kurallar ve deniz yolu kuralları

• Her türlü taşıma şekli için (7): EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU ve DDP.
• Yalnızca deniz ve iç su yolu taşımacılığı için (4): FAS, FOB, CFR ve CIF.

ICC, konteynerli mallar için birinci gruptaki kuralları önerir; örneğin FOB yerine FCA. Bunun nedeni, konteynerin gemiye yüklenmeden önce terminalde teslim edilmesidir. Çin ile ticarette uygulamada hâlâ en çok FOB ve CIF kullanılmaktadır.

3. Çin’den ithalatta en sık kullanılan teslim şekilleri

• EXW (fabrika): satıcı yalnızca malı ambalajlar. Mal fabrikada hazır olduğunda risk alıcıya geçer.
• FCA (teslim yeri): satıcı ihracat gümrüklemesini ve teslim yerine kadar taşımayı öder. Risk, malın taşıyıcıya teslimiyle geçer.
• FOB (yükleme limanı): satıcı ihracat gümrüklemesini ve gemiye yüklemeyi öder. Risk, mal gemiye yüklendiğinde geçer.
• CIF (varış limanı): satıcı varış limanına kadar navlunu ve sigortayı öder. Risk ise mal yükleme limanında gemiye yüklendiği anda geçer.
• DAP (varış yeri): satıcı kararlaştırılan yere kadar taşımayı öder. Risk varış yerinde, boşaltmadan önce geçer.

CIF’te satıcı Bar’a kadar taşımayı öder, ancak risk size daha Çin limanında geçer. Satıcının CIF kuralı gereği yaptırdığı sigorta asgari teminatlıdır (Institute Cargo Clauses C klozları). Daha değerli mallar için daha geniş kapsamlı sigorta kararlaştırın.

4. Teslim şekli gümrük vergisini ve KDV’yi nasıl etkiler

Gümrük kıymeti, malın Karadağ’a girişe kadarki taşıma ve sigorta masrafları dahil fiyatıdır. Bu nedenle teslim şekline göre faturadaki fiyata farklı masraflar eklenir:

• EXW: Çin içindeki taşıma, ihracat masrafları, navlun ve Bar’a kadar sigorta eklenir.
• FOB: navlun ve Bar’a kadar sigorta eklenir.
• CIF Bar: Bar’a kadar taşıma ve sigorta zaten fiyata dahildir.
• DAP (Karadağ’da bir yer): faturada ayrı gösterilmişse, Karadağ’a girişten sonraki taşıma gümrük kıymetine dahil edilmez.

KDV matrahı, gümrük kıymeti artı gümrük vergisi ve diğer vergiler artı Karadağ’daki ilk varış yerine kadarki yan masraflardır. KDV %21’dir; bazı mallarda %15 veya %7’dir.

5. Nelere dikkat etmelisiniz

• Çin’den EXW risklidir. Bu durumda Çin’deki ihracat gümrüklemesi alıcının yükümlülüğüdür ve yabancı bir alıcının bunu yapması zordur. FCA veya FOB daha iyidir.
• CIF, Bar’da masraf olmadığı anlamına gelmez. Varış limanındaki yerel masraflar (tahliye, belge düzenleme, ardiye) genellikle satıcının fiyatına dahil değildir. Önceden sorun.
• DDP, Karadağ’a ithalatta nadiren pratiktir. Bu durumda satıcı, gümrük vergisi ve KDV dahil Karadağ’daki ithalat yükümlülüklerini üstlenmek zorundadır. Bunu yalnızca satıcı gerçekten yapabiliyorsa kararlaştırın.
• Fatura, sözleşme ve konşimentodaki teslim şekli aynı olmalıdır. Uyumsuzluk gümrüklemeyi yavaşlatır.
• Yeri ve sürümü yazın: yalnızca “FOB” değil, “FOB Shenzhen, Incoterms 2020”.

6. Önerimiz

Karadağ’daki alıcıların çoğu için en basit seçenek FOB veya FCA (Çin limanı) teslim şeklidir. Tedarikçi malı kendi limanında teslim eder; Bar’a kadar navlunu, sigortayı, gümrüklemeyi ve teslimatı biz düzenleriz. Böylece her adımda tam olarak ne ödediğinizi bilirsiniz ve gümrük kıymeti kolayca kanıtlanır.

Elinizde CIF veya DAP teslim şekliyle bir teklif varsa bize gönderin. Fiyata nelerin dahil olduğunu ve Bar’da neleri ödeyeceğinizi kontrol ederiz.

Bu metin bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye değildir. Mevzuat değişir; belirli bir mal için her zaman yürürlükteki kuralları ve tarifeyi kontrol ederiz.